Kledij beschermt je tegen de zon. Echt waar?

Surplusmagazine onderzocht 25 stellingen over de zon.

Ongeveer 1 op de 5 Vlamingen ontwikkelt tijdens z’n leven een vorm van huidkanker. Vooral omdat we vaker op zonvakantie gaan of meer onder de zonnebank liggen. Toch blijven we het fenomeen wat onderschatten en beschermen we onze huid onvoldoende tegen de schadelijke uv-stralen, met zonneslag en een verbande huid tot gevolg. Om optimaal van de zon te kunnen genieten is het dus belangrijk dat iedereen precies weet wat die zon en haar uv-stralen met je huid doen. Surplusmagazine onderzocht daarom het waarheidsgehalte van een aantal stellingen over de zon en haar schaduwzijde.

Stelling 1

IEDEREEN HEEFT EEN ZONNEKAPITAAL

Bij de geboorte krijgt iedereen een ‘beschermende’ voorraad mee waarmee je je een bepaald aantal uren ongestraft aan de zon kunt blootstellen. Eens dat kapitaal is opgebruikt, treden de eerste verouderingstekens op. Je huid wordt dunner, je merkt de eerste rimpeltjes en vlekjes op. Dus hoe vaker je onbeschermd in de zon vertoeft of onder de zonnebank ligt, hoe sneller dat zonnekapitaal wegsmelt als sneeuw voor de zon.

Stelling 3

DE UV-INDEX TIJDENS HET WEERBERICHT IS ENKEL INTERESSANT VOOR WETENSCHAPPERS

Bij de geboorte krijgt iedereen een ‘beschermende’ voorraad mee waarmee je je een bepaald aantal uren ongestraft aan de zon kunt blootstellen. Eens dat kapitaal is opgebruikt, treden de eerste verouderingstekens op. Je huid wordt dunner, je merkt de eerste rimpeltjes en vlekjes op. Dus hoe vaker je onbeschermd in de zon vertoeft of onder de zonnebank ligt, hoe sneller dat zonnekapitaal wegsmelt als sneeuw voor de zon.

Stelling 2

ROND HET MIDDAGUUR SCHIJNT DE ZON HET FELST

Tussen 11 en 15 uur zoek je dan ook best de schaduw op. Maar ook daar is het aangeraden om je te beschermen tegen de zon want uv-straling weerkaatst op verschillende manieren waardoor je bijvoorbeeld ook onder een parasol kunt verbranden.

Stelling 4

KLEDIJ BESCHERMT JE VOLLEDIG TEGEN DE ZON

Je helemaal in kledij hullen, is geen garantie op een optimale zonnebescherming. Ook door stof en textiel dringen er immers uv-stralen. Hoe dichter de stof geweven is, hoe minder stralen ze doorlaat. Daarom biedt polyester bijvoorbeeld meer bescherming dan katoen. Donkere kledij en kledingstukken die al een aantal keer gewassen zijn, beschermen beter dan bleke of nieuwe kleding. Ook natte kleren laten uv-stralen makkelijker doordringen. Breng je een lange tijd door in de zon? Smeer dan voor de zekerheid ook de huid onder je kledij in.


In Azië en Australië is het al heel gewoon, maar ook hier raakt UV-beschermende kledij steeds meer ingeburgerd. In sommige kledingstukken vind je namelijk een UPF-factor terug wat staat voor Ultraviolet Protection Factor. Hoe hoger die is, hoe minder Uv-stralen er door de stof dringt. Europese regelgeving bepaalt bijvoorbeeld dat kledij met een UPF van +50 geen UV doorlaat. Heel wat werkkledij en sportoutfits zijn met zo’n speciale stof gefabriceerd.

Stelling 5

ELK ZONNEPRODUCT IS GESCHIKT

Uv-stralen zijn niet alleen onzichtbaar, ze bestaan ook nog eens uit drie verschillende soorten. Enkel de UVA- en de UVB-stralen slagen erin het aardoppervlak te bereiken. De UVB-stralen doen onze huid bruinen maar een overmatige blootstelling doet de huid ook verbranden en ligt aan de basis van huidkanker. UVA-stralen verbranden de huid niet waardoor lange tijd werd gedacht dat ze niet zo schadelijk zijn. Maar intussen weten we dat die UVA-stralen vooral dieper in de huid dringen en mee verantwoordelijk zijn voor de huidveroudering, de algemene weerstand onderdrukken en ook DNA-schade kunnen veroorzaken.


Daarom is het belangrijk dat je de huid insmeert met een product dat tegen beide soorten stralen beschermt. Het maakt niet uit in welke vorm: melk, crème, gel, olie, lotion of zonnemelk. Ze werken allemaal even goed. Daar hangt de keuze af van jouw persoonlijke voorkeur.

TIP

VAN DE APOTHEKER

Tine Scherens

Apotheker-titularis

Zonneproducten verliezen na verkoop van tijd hun beschermingsfactor. Controleer dus eerst even de houdbaarheidsdatum, ook als het flesje nog gesloten is.

Stelling 6

OOK JE OGEN ZIJN GEVOELIG VOOR UV-STRALEN

Het hoornvlies en de ooglens absorberen het meeste uv-licht. Maar een overmatige blootstelling kan wel degelijk ernstige schade berokkenen en aan de basis liggen van cataract of verbranding van het bindvlies. Daarom is een goede zonnebril zeker geen overbodige luxe. Al betekent goed in dit geval niet per definitie duur. Het belangrijkste is dat de glazen groot genoeg zijn zodat ze zowel de ogen als de omliggende gevoelige huid beschermen tegen rechtstreekse en onrechtstreekse straling. En dat de glazen UV-werend zijn. Europa heeft de filterkwaliteit vastgelegd in een norm. Let er dus op dat de zonnebril het CE-kenteken draagt.

Stelling 8

JE MERKT METEEN WANNEER JE HUID VERBRANDT

Eigenlijk niet. Vaak duurt het enkele uren vooraleer je de eerste symptomen merkt. Als je ‘geluk’ hebt, blijft het beperkt tot een rode, gloeiende huid die wat pijnlijk aanvoelt en waarop er zich later vochtblaasjes kunnen ontwikkelen. Na verloop van tijd gaat de getroffen huid afschilferen. Maar bij een ernstige verbranding kan dit ook aanleiding geven tot koorts, koude rillingen, hoofdpijn, hartkloppingen en misselijkheid. Contacteer in dat geval de arts..

Stelling 7

BEPAALDE FACTOREN KUNNEN DE UV-STRALING VERSTERKEN

Sommige oppervlakken reflecteren het zonlicht meer dan andere. Zand en sneeuw weerkaatsen bijvoorbeeld meer zonlicht dan asfalt of aarde. Ook witte muren en water zijn zo’n verraderlijke factoren. Zelfs wind zorgt voor extra weerkaatsing.

Stelling 9

MET EEN DIKKE LAAG CREME KOM JE DE HELE DAG DOOR

Met één laagje zonnecrème kun je niet een hele dag beschermd in de zon vertoeven. Breng om de twee uur een nieuwe laag aan en soms sneller wanneer je bijvoorbeeld een tijdje op een handdoek hebt gelegen of wanneer er zand aan de huid hangt.

TIP

VAN DE APOTHEKER

Warmte heeft een negatieve invloed op de ingrediënten van zonneproducten. Bewaar ze dus in de koelkast, koeltas of draai ze in de handdoek die je meeneemt naar het strand.

Stelling 10

GEBRUIK EERST HET ZONNEPRODUCT EN DAN DE MUGGENMELK

Dit is de juiste volgorde wanneer je beide producten moet gebruiken. Wacht ook een half uur tot drie kwartier om de muggenmelk aan te brengen. Wanneer je ze meteen na elkaar smeert, neemt de doeltreffendheid van de zonnefilter af.

TIP

VAN DE APOTHEKER

Muggenwerende producten zijn niet watervast. Na het zwemmen of douchen met je ze dus opnieuw smeren.

Stelling 12

GLAS BESCHERMT JE TEGEN UV-STRALING

UVB-stralen dringen niet door glas maar UVA-stralen wel. Achter glas kun je dus niet bruinen maar wel huidschade oplopen. Daarom smeer je je dus ook voor een lange autorit best even in en voorzie een zonnescherm wanneer er kindjes meerijden. .

Stelling 11

EEN BRUINE HUID BESCHERMT TEGEN DE ZON

Het bruinen van de huid is dan wel een natuurlijke reactie van het lichaam om zich te beschermen tegen de zon, toch biedt een gebruinde huid geen garantie tegen de negatieve effecten op lange termijn. Het blijft dus belangrijk om je huid te beschermen met zonnecrème.

Stelling 13

KINDEREN ZIJN EXTRA GEVOELIG VOOR DE ZON

Het grootste deel van de huidbeschadiging, loop je eigenlijk al in je kindertijd op. Zeker wanneer je tijdens je kinder- en jeugdjaren meerdere keren ernstig verbrandt, heb je later een grotere kans op huidkanker. De huid van kinderen is dunner en kwetsbaarder dan die van volwassenen waardoor je ze extra moet beschermen.


Laat kinderen tijdens de middaguren niet in de volle zon spelen, maar zoek de schaduw op. Voorzie een petje, een zonnebril en een droge T-shirt. Natte kledij laat immers meer uv-straling door. Smeer de huid in met een sunblock of een zonnebeschermingsproduct met zeer hoge factor, speciaal voor kinderen. Deze bevatten minder chemische filters waardoor het risico op een allergische reactie beperkt blijft.

Stelling 14

MET EEN HOGE BESCHERMINGSFACTOR WORD JE NIET BRUIN

Op de verpakking van het zonneproduct vind je de zonbeschermingsfactor of SPF (Sun Protection Factor). Die varieert tussen 6 en 50+. Hoe hoger het cijfer, hoe beter de bescherming. Welke je precies nodig hebt, hangt af van je huidtype, je leeftijd en de UV-factor op dat moment. Ook met een hoge beschermingsfactor word je mooi bruin, maar met een veel lager risico op roodheid en verbranding.

Stelling 16

LAAT JE HUID WENNEN AAN DE ZON

De meeste mensen weten intussen wel dat ze moeten smeren maar doen het vaak nog veel te zuinig. Een flinterdunne laag zonnecrème beschermt onvoldoende. Voor een volwassen lichaam heb je zo’n 30 gram of een volle soeplepel nodig. Dat betekent dat je met een flesje van 100 ml. ongeveer drie smeerbeurten kunt doen.

Stelling 18

OP EEN BEWOLKTE DAG BEN JE VEILIG

Op een bloedhete zomerdag loop je een groot risico om te verbranden. Maar ook een grijs wolkendek houdt slechts een deel van de uv-stralen tegen. Het is immers niet de temperatuur die de uv-factor bepaalt, maar wel de hoogte van de zon.

Stelling 15

SMEER HET ZONNEPRODUCT VAN ZODRA JE OP HET STRAND BENT

De zonnecrème begint pas een half uur na het aanbrengen te werken. Daarom smeer je je best 30 minuten voor je in de zon gaat al in. En herhaal het om de twee uur. Denk ook aan de vaak vergeten plekjes zoals de achterkant van de knieën en de voetzolen en gebruik een sunblock-stick voor de je neus, oren en lippen.

TIP

VAN DE APOTHEKER

Ga je zwemmen en zweet je snel? Kies dan voor een waterproof zonnecrème. Die blijven – ondanks het vocht – langer op de huid zitten.

Stelling 17

EEN KLEIN BEETJE ZONNEPRODUCT VOLSTAAT

Het grootste deel van de huidbeschadiging, loop je eigenlijk al in je kindertijd op. Zeker wanneer je tijdens je kinder- en jeugdjaren meerdere keren ernstig verbrandt, heb je later een grotere kans op huidkanker. De huid van kinderen is dunner en kwetsbaarder dan die van volwassenen waardoor je ze extra moet beschermen.


Laat kinderen tijdens de middaguren niet in de volle zon spelen, maar zoek de schaduw op. Voorzie een petje, een zonnebril en een droge T-shirt. Natte kledij laat immers meer uv-straling door. Smeer de huid in met een sunblock of een zonnebeschermingsproduct met zeer hoge factor, speciaal voor kinderen. Deze bevatten minder chemische filters waardoor het risico op een allergische reactie beperkt blijft.

Stelling 19

BRUINEN ZONDER ZON BESCHERMT JE TEGEN DE ECHTE ZON

Bruinen zonder zon maakt je huid wel bruin maar spreekt niet het natuurlijke beschermingssysteem van de huid aan. Die kunstmatige bruine tint beschermt dan ook niet tegen UVA- of UVB-stralen. Daarom blijft het noodzakelijk om je huid goed te beschermen met een zonneproduct dat aangepast is aan je huidtype.

Stelling 21

HET VERBRANDINGSPROCES STOPT VAN ZODRA JE UIT DE ZON BENT

Omdat het verbrandingsproces na het zonnen nog een tijdje doorgaat, breng je best een laagje aftersun aan. Ze beschermt niet tegen verbranding maar gaat wel het uitdrogen van de hoornlaag tegen.

Stelling 23

SPRING IN HET WATER EN JE BENT VEILIG VOOR DE ZONNESTRALEN

Ook onder water ben je niet veilig voor uv-straling. Ze dringen tot wel een meter onder het wateroppervlak door. Bovendien heb je door het koelere water niet meteen door dat je verbrandt. Smeer je dus voor het zwemmen in, droog je nadien goed af en breng een nieuwe laag waterbestendig zonnemelk aan.

Stelling 24

ROKEN EN ALCOHOL BEINVLOEDEN DE HUIDGEVOELIGHEID

Weinig mensen beseffen het maar zowel roken als het drinken van alcohol maken de huid gevoeliger voor zonnestralen en kunnen zonnebrand verergeren.

Stelling 20

SOMMIGE GENEESMIDDELEN KUNNEN EEN ALLERGISCHE REACTIE VEROORZAKEN WANNNEER JE IN DE ZON KOMT

Bepaalde geneesmiddelen zoals antibiotica, bloeddrukverlagers of ontstekingsremmers kunnen je huid overgevoelig maken voor zonlicht waardoor er een allergische reactie ontstaat. In de bijsluiter lees je of jouw geneesmiddel al dan niet een risico vormt. Vraag in dat geval raad aan je arts en/of apotheker.

TIP

VAN DE APOTHEKER

Ook parfum, deodorant en andere cosmetica kunnen vervelende reacties veroorzaken wanneer je ermee in de zon komt. Vraag raad aan je apotheker over een goed alternatief.

Stelling 25

LITTEKENS VRAGEN SPECIALE BESCHERMING

Een geïrriteerde huid is veel gevoeliger voor uv-stralen dan een gezonde huid. Zeker de eerste weken en zolang het litteken sterk gekleurd is, scherm je het best af om te voorkomen dat er zich pigment in het litteken afzet. Dat zou geen invloed hebben op het genezingsproces maar kan wel een blijvend effect hebben op het uitzicht van het litteken waardoor het bijvoorbeeld donkerder of lichter verkleurt.


Ook na die eerste herstelperiode is het belangrijk dat je het litteken verder beschermt. Voor de onbedekte lichaamsdelen - zoals het gezicht of de handen - gebruik je best het hele jaar door een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor, ook op eerder bewolkte dagen. Breng ‘m om de twee uur aan en zeker na het zwemmen, baden of afdrogen.

TIP

VAN DE APOTHEKER

Ook parfum, deodorant en andere cosmetica kunnen vervelende reacties veroorzaken wanneer je ermee in de zon komt. Vraag raad aan je apotheker over een goed alternatief.