GEZONDHEID

EEN HELDERE

KIJK OP CATARACT



Oud worden is een voorrecht maar tegelijkertijd heeft het ook een paar minder leuke gevolgen. Eén daarvan is een verminderd zicht. Wereldwijd is cataract of staar de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid. Zonder goede behandeling kan ze op termijn zelfs tot volledige blindheid leiden. Toch is er niet meteen reden voor ongerustheid, cataract is namelijk perfect behandelbaar.

Vertroebelde lens


Over cataract bestaat er een hardnekkig misverstand als zou er een ‘velletje’ over het oog groeien. Het probleem situeert zich echter niet vóór het oog … maar in het oog, meer bepaald in de ooglens. Die zit vlak achter de pupil en zorgt voor de scherpe beelden op ons netvlies. Maar naarmate we ouder worden, gaat die lens wat vertroebelen waardoor alles er waziger en grauwer uitziet.


De lens kleurt eerst geel/groen en uiteindelijk oranje/bruin. Soms begint het in één oog, maar op termijn raken meestal de beide ogen aangetast. De snelheid waarmee het zich voordoet kan wel erg verschillen. Soms gaat het over enkele maanden maar cataract kan ook over meerdere jaren evolueren.

Bij een volledige cataract kun je niet langer een beeld waarnemen, maar zie je wel nog het verschil tussen licht en donker.


Cataract herkennen


Een beginnende cataract geeft niet zo veel hinder. Toch zijn er een aantal indicaties die er kunnen op wijzen dat er iets aan de hand is:


  • Wazig zicht. Alsof je door een bril kijkt die vuil of bekrast is
  • Wisselende gezichtsscherpte en moeilijk ver kunnen zien
  • Sneller verblind door de zon
  • Een beeld alsof je door een natte, niet goed afgeveegde autoruit de lichten van de tegenliggers ziet
  • Meer licht nodig tijdens het lezen
  • Minder contrast zien
  • Kleuren vervagen of verbleken
  • Slechter zicht bij schemerlicht of ’s nachts
  • Soms dubbelzien

Elke cataract is anders


Cataract verloopt niet bij iedereen op dezelfde manier. Veel hangt namelijk af van waar de lensvertroebeling precies ontstaat. Daarom maakt men onderscheid tussen drie verschillende soorten cataract.

01 Nucleaire cataract

Deze ontstaat in de kern van de lens. Ze komt het vaakst voor en wordt meestal ook snel opgemerkt. Het vreemde is dat ze ervoor zorgt dat je in het begin (tijdelijk) weer beter dichtbij ziet.

02 Corticaal cataract

In tegenstelling tot nucleaire cataract, begint het probleem hier aan de buitenkant van de lens. Er verschijnen witte vlokjes in het beeld die zich uitbreiden naar het centrum van de lens. Mensen met diabetes hebben bijvoorbeeld meer last van corticaal cataract.

03 Achterste subcapsulaire cataract

Deze vorm begint met een klein, mat vlekje achteraan in het midden van de lens. Dat vlekje breidt uit en zorgt voor een wazig zicht en bemoeilijkt het lezen. Het komt vaak voor bij mensen die een behandeling met corticosteroïden volgen.

Kun je cataract voorkomen?


Cataract is dan wel in hoofdzaak een ouderdomskwaal, toch kunnen een aantal maatregelen helpen om het risico te beperken.


  • Bescherm je ogen een leven lang tegen de zon en verwondingen
  • Rook niet
  • Eet veel groenten en fruit
  • Controleer goed de bloedsuikerspiegel in geval van diabetes

De boosdoeners


Leeftijd

Cataract is in grote mate het gevolg van het verouderingsproces, wellicht veroorzaakt door een minder goede stofwisseling in de lens.

Voeding

Wanneer je weinig groenten en fruit eet, zou er een hogere kans zijn op cataract.

Ziekte

Bepaalde aandoeningen verhogen het risico op cataract. Dan gaat het vooral om diabetes, nierziekten en hoge bloeddruk. Ook bepaalde oogziekten zoals glaucoom kunnen een invloed hebben. Zelfs een harde klap op het oog of een oogontsteking kunnen aanleiding geven tot cataract.


Geneesmiddelen

Het langdurig gebruik van sommige geneesmiddelen zoals corticosteroïden verhogen het risico op cataract.

Uv-licht

Er zijn aanwijzingen dat een overmatige blootstelling aan uv-licht het risico op cataract verhoogt.

Roken

Ook roken heeft een sterke invloed op het ontstaan van cataract.

Aangeboren

Een infectie bij de moeder zoals rode hond of toxoplasmose of het gebruik van bepaalde geneesmiddelen tijdens de zwangerschap, kunnen aanleiding geven tot cataract bij het kind.

FACTCHECK

Het verband tussen computerschermen en een verhoogd risico op cataract is niet bewezen.

Toch kan geregeld contact met beeldschermen zowel hoofdpijn, slaapstoornissen als vermoeide ogen veroorzaken. Heb je vaak last van geïrriteerde ogen? Vraag raad aan je apotheker over oogdruppels specifiek bedoeld om de ogen te bevochtigen en het ongemak te verlichten.


Er bestaan ook beeldschermbrillen die je ogen sparen en 40 procent van de schadelijke lichtstraling wegfilteren.


Voor meer info: www.thuiszorgwinkel.be

Perfect behandelbaar


Er is geen medicatie die de symptomen kan wegnemen. Ook een bril of vergrootglas verbeteren slechts tijdelijk het zicht terwijl de ooglens verder achteruit gaat. De enige afdoende oplossing die zo goed als altijd het probleem oplost, is een korte operatie.


Met ultrasone trillingen verbrijzelt men de vertroebelde ooglens tot kleine stukjes en vervangt men ze door een heldere kunstlens, in de meeste gevallen met blijvend resultaat. Het is een zeer veilige ingreep die zelden complicaties oplevert en ook perfect op oudere leeftijd kan uitgevoerd worden. Vaak kun je dezelfde dag al het ziekenhuis verlaten.

Het genezingsproces duurt ongeveer vier weken. Tijdens die periode moet je oogdruppels gebruiken voor een optimale genezing en een hard, plastic oogschelpje (verkrijgbaar bij jouw apotheek) dragen tijdens het slapen om te voorkomen dat je in je oog wrijft. Na twee dagen kun je weer helemaal functioneren. Alleen zware fysieke inspanningen vermijd je beter tijdens de eerste maand zodat er geen extra druk in het oog ontstaat.

1 op 2

Ongeveer de helft van de populatie tussen 50 en 65 jaar vertoont de eerste tekenen van cataract. De meesten merken er echter niets van. Vanaf 75 jaar heeft zo goed als iedereen cataract waarbij ongeveer een kwart een behandeling nodig heeft.